6. yüzyıl, erkek, 50 yaşında, Gepids kabilesi, Hırvatistan'ın Vinkovci kentinde bulundu (sol kafatası)
8. yüzyıl kadın, 30 yaşında Lika, Hırvatistan'da bulundu (sağ kafatası)

Hırvatistan'da uzun kafatasları bulundu

Uzamış kafatasları olgusutüm kıtalarda ve dünyanın farklı kültürlerinde gözlemlenmiştir. Paracas Peru'da olduğu gibi uzamanın genetik olmasıyla tutarlı özellikler gösteren bazı kafatasları varken, aynı zamanda dünyadaki çeşitli insan gruplarının kasıtlı olarak kafatası deformasyonu olarak bilinen bir uygulama ile kafatasının şeklini değiştirdiği bilinmektedir. Tipik olarak yaşamın ilk gününden yaklaşık 3 yaşına kadar kafaya uygulanan güçlü baskının yardımı. Eski Dünya'da, Alanlar olarak bilinen insanlar gibi Hunların da kafatası deformasyonu uyguladıkları bilinmektedir. Geç Antik Çağ'da (MS 300-600) Hunlar, Gepidler, Ostrogotlar, Heruli, Rugii ve Burgundyalılar tarafından yönetilen Doğu Germen kabileleri bu geleneği benimsedi. Batı Germen kabilelerinde, yapay kafatası deformasyonları nadiren bulundu.

Hun-Germen dönemi MS 5. 6. yüzyıl kadın, 30-40 yaş arası Baranja, Hırvatistan'da bulundu

Arkeologlar Hırvatistan'da üç antik iskelet ortaya çıkardılar ve bunlardan ikisinde sivri, yapay olarak deforme olmuş kafatasları vardı. Bu kafataslarının her biri, muhtemelen belirli bir kültürel gruba ait olduklarını göstermenin bir yolu olarak, farklı bir şekle dönüştürülmüştü.

Yapay  kafatası deformasyonu , Avrasya ve Afrika'dan Güney Amerika'ya kadar dünyanın çeşitli yerlerinde uygulanmaktadır. Bu, bir kişinin kafatasını şekillendirme pratiğidir - örneğin sıkı başlıklar, bandajlar veya sert aletler kullanarak - kafatası kemikleri hala bebeklik döneminde şekillendirilebilir. Eski kültürlerin, sosyal statü belirtmekten, daha güzel olduğunu düşündükleri bir kafatası yaratmaya kadar, uygulamanın farklı nedenleri vardı. Bu uygulamanın bilinen en eski örneği, 12.000 yıl önce eski Çin'de meydana geldi, ancak uygulamanın oradan yayılıp yayılmadığı veya dünyanın farklı yerlerinde bağımsız olarak ortaya çıkıp çıkmadığı belli değil.

6. yüzyıl, erkek, 50 yaşında, Gepids kabilesi, Hırvatistan, Vinkovci'de bulundu (1. kafatası))
8. yüzyıl kadın, Gepids kabilesi, 30 yaşında Lika, Hırvatistan'da bulundu (ikinci kafatası)

Bu durumda, arkeologlar bu üç iskeleti 2013 yılında Hırvatistan'ın Hermanov vinograd arkeolojik alanındaki bir mezar çukurunda buldular. 2014 ile 2017 yılları arasında iskeletleri DNA analizi ve radyografik görüntüleme de dahil olmak üzere çeşitli yöntemler kullanarak analiz ettiler - görüntüleme için radyasyon kullanmayı içeren bir yöntem kafatası gibi bir nesnenin içi.

Analizleri, iskeletlerin hepsinin 12 ile 16 yaşları arasında ölen erkekler olduğunu ortaya çıkardı. Hepsi de yetersiz beslenmeye dair kanıtlar gösterdi, ancak bu onların nasıl öldüğü anlamına gelmiyor. Hırvatistan'ın Zagreb Antropolojik Araştırma Enstitüsü'nde biyoarkeolog olan kıdemli yazar Mario Novak, veba gibi "kendilerini hızlı bir şekilde öldüren ve kemiklerinde hiçbir iz bırakmayan bir tür hastalığa" yakalanmış olabileceklerini söyledi.

Novak, arkeologların cenazede çocukların sosyal statüsünü ortaya çıkarabilecek eserler bulamadıklarını söyledi.

Novak WordsSideKick.com'a verdiği demeçte, analiz aynı zamanda üçünün MS 415 ile 560 yılları arasında yaşadığını ortaya çıkardı, bu da "Avrupa tarihinde çok çalkantılı bir dönem" olan Büyük Göç Dönemi'ne karşılık geliyor. Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden hemen sonra, tamamen yeni insan ve kültür popülasyonları Avrupa'ya gelmeye ve modern Avrupa uluslarının temeli haline gelmeye başladı. Novak, “Başka bir deyişle, bu dönem bugün bildiğimiz Avrupa'nın temellerini attı” dedi.

Nitekim,   antik üçlünün DNA analizi , birinin Batı Avrasya soyuna, diğerinin yakın Doğu soyuna ve üçüncüsünün Doğu Asya soyuna sahip olduğunu ortaya çıkardı.

Novak, yakın doğu soyundan olan çocuğun dairesel dik tip bir kafatası deformasyonuna sahip olduğunu, bu da alnın arkasındaki ön kemiğin düzleştiği ve kafatasının yüksekliğinin "önemli ölçüde arttığı" anlamına geldiğini söyledi. Muhtemelen Batı Avrasya'dan gelen çocuğun kafatasında herhangi bir deformasyon yoktu ve Doğu Asya kökenli çocuğun kafatasının çapraz olarak yukarı doğru uzatılmış olduğu anlamına gelen "eğik" deformasyona sahip bir kafatası vardı.

4. yüzyılda kadın, 35 yaşında, Hırvatistan'ın Split kentinde bulunan Gepids kabilesi

Novak, "Avrupa'da farklı kafatası deformasyon türlerinin belirli bir kültürel grupla ilişkinin görsel bir göstergesi olarak kullanılmasını öneriyoruz" dedi. Doğu Asyalı çocuk Hun olabilirdi ama şu an için hangi kültürel gruplara ait oldukları belli değil  .

Şimdi, Novak ve ekibi bu fenomeni daha geniş ölçekte anlamak için Avrupa'dan daha fazla kafatası deformasyonu örneği bulmayı umuyor.

Daha fazla bilgi:  Fernandes D, Sirak K, Cheronet O, Howcroft R, Cavka M, Los D, et al. (2019) Doğu Hırvatistan'daki Osijek'ten Büyük Göç Dönemi'nden üç ergen erkekte kraniyal deformasyon ve genetik çeşitlilik. PLoS ONE  14 (8): e0216366. doi.org/10.1371/journal.pone.0216366

Dergi bilgisi:  PLoS ONE, Live Science / Yasemin Saplakoğlu