KÜL TEGİN YAZITININ “ÇİNCE” YÜZÜ

KÜL TEGİN YAZITININ “ÇİNCE” YÜZÜ

Kül Tegin yazıtının Tabgaç Türkçesiyle yazılmış olan bölümü pek dikkate alınmaz. Bu bölüm Orhun alfabesiyle değil, yine bir Türk yazısı olan ve bugün “Çin işaretleri” dediğimiz yazıyla yazılmıştır.

Tabgaç Türkçesiyle nasıl okunduğu bilinmediği için yazıt, Mandarin diliyle okunarak çevrildi. Bu nedenle özel adlar bugünkü Mandarin dilindeki söylenişlere göre verildi. Köşeli parantez içinde de bildiğimiz kadarıyla gerçek Türkçe adları verildi.

Bu bölümün önemi, içeriğinde anlatılmak istenenin ne olduğundan kaynaklanıyor. Çin'deki Türk kültürünün, Asya Türk kültürünün merkezi olduğunu gösteriyor. Çin'deki Tabgaç Türk kağanlığının da, Asya'daki öteki Türk kağanlıklarının biat ettikleri bir merkez kağanlık olduğunu kanıtlıyor. Tabgaç Kağanı, öteki kağanları ve teginleri kendi oğulları gibi görüyor ve kendini onların babası gibi hissediyor.

Türkçesi:
(Çeviren Nur Evey)

Özel anıt yazıtı.
Şu mavi göğün yeryüzünde korumadığı yoktur.
Gök ve yer uyum içinde bir olup güzel bir toplumu oluşturur.
Gökte ve yerde her şey karanlık ve aydınlığa ayrıldığı için her [toplumun] kendi kağanları vardır....
Aslında ...... sonraki nesilleridir.
Tabgaçın savaşı [kuzeydeki] yaban çöllerine ulaştığında Gan-quan'daki saraya gelip Guan-lu'nun korumasını dilediler.
Bunun nedeni aramızdaki dostluğun eksikliğiydi.
Gao-zu'nun kurduğu ülkeyi Tai-zong sürdürdü.
Askeri başarılar her yanda duyuldu.
Göğün mavisi değiştiği için sanları da kuşaktan kuşağa ulaşır...
Sınır vergileri geliyordu.
Birbirimize baba oğul gibi bağlıydık.
Akınlar, yağmalar dindi ve okla yay kınına girdi.
Siz bizi üzmediğiniz sürece biz de sözümüzden dönmeyeceğiz.
Bu da, sınırımızdaki huzurun dayanağı değil midir?
Ölü kişi, Bianlu Han'ın [Kutluk Kağan'ın] ikinci oğlu ve bugünkü Bianjia Han'ın [Bilge Kağan'ın] küçük kardeşidir.
Saygısı uzak ülkelerde bilinir.
Onun görkemini yabancıar iyi bilir.
Büyük dedesi Edimiş [İletmiş] Bey'in onur ve ahlakı nasıl kazandı?
Dedesi....[Kutluk Erkin?] derin bir erdem gösterdi.
Yoksa böyle bir bilge kişi nasıl yetişirdi?
Bu nedenle dostluk korundu.
Kuzeyde Xuan-lei ile uzlaştı, batıda Chu-yue ile komşu oldu. ...ya saygı duydu.
Tu-yu'nun aşamasına erişti.
[Biz] Tabgaçla yakın ilişkiler kurdu.
Bu nedenle seni saygıyla övdüm ve güven gösterdim.
Antlaşmamız bozulmasa da, güneşin ışığı kayboldu [yani Kül Tegin öldü].
Yüreğimde çok büyük bir acı duyuyorum.
Ayrıca, kağanın küçük kardeşi tegin, benim oğlum gibidir.
Bu durum, baba ile oğul arasındaki yakınlığın, ağabey ile küçük kardeş arasındaki yakınlıktan ayrı olmadığını göstermez mi?
Hepsi de babanın oğluna duyduğu içten sevgidir.
Bu nedenle bu görkemli yazıtı diktirdim, ünü çok uzaklara yayılsın ve çok uzun bir süre konuşulsun diye.
Sözler derki:
Çölün sınırındaki Ting-linglerin [Öteki Türk boylarının] topraklarında gerçek kahramanlar bulunuyordu.
Sen tegin olarak üstün başarılar kazandın.
[Biz ] Tabgaç ile dostluk kurdun.
Ne yazık ki böyle bir kişi uzun süre yaşamadı.
Bu görkemli yazıt dağ gibi dikildi ki, sonsuza dek duyulsun.
Bu yazıt, yüce Tabgaçın Huan Zong'un yönetiminin yirminci yılında on ikinci ayın yedinci gününde dikildi.

“Çincesi”:

Bu nedenle que Gizli tablet Imperial Kraliyet kitap
o Cang o günleri, Tao ağ örtüsü yok.
Cennet ve insan birleşir ve Huanyu Datong
, Qi ile yin ve yang'dan ayrılır.
Aynı zamanda
Çin'in yerlisi olan Bijun'un yaşlısı, ilk önce Çin'den
geldi , kuzeye çöle uçtu ve Ganquan'a geldi.
Ben Gaozu'nun İmparatoru Zhaoxing, İmparator Taizong'un İmparatoru'nun İmparatoru, kültür ve eğitim her yöne uygulandı ve dövüş sanatları Yedi Fazilet'te tamamlandı
.
Yayımı yakaladım, baba ve oğul oldum ve Kou yaramazlık yaptım ve yay yerleşti, bu yüzden tehlikem yok, aldatmaca yok, aşağılık değilim, □ □ 欤 欤 欤
Prens gizlidir, bugün Khan Khan'ın küçük kardeşi Khan Khan'ın ikinci oğlu,
evlada dindarlık uzaktan duyulur ve caydırılır ve kaba,
büyük ata Yi Di Mi Shi'nin büyük atasıdır. Ve sonunda,
ataların kemiklerinin atalarının kemikleri derine derinlemesine kök salmıştır ve oğlu □ □ □, aksi halde neden bu bilge insandan doğdunuz? Bu Sen biraz yardımcı sözleşmeleri aşk Chengshun edebilir,
kuzey Xie Lei şaşkın bölge, heykel kalır □□ armut batıya banliyösünde üzerinde,
herhangi bir hayvan Tu Derneği tabi yanlısı Tang ben de var
içten performans Jiaer olduğunu , Şükran mektubu açın. Ancak, uzak harita tereddüt etmiyor ve Jing Ruan'ı elinden gelenin en iyisini yapmaya teşvik ediyor, her zaman yas tutuyor ve suçlu hissediyor. Ve özel servis,
Khan'ın kardeşi. Khan, Yu'nun oğlu da öyle. Hem Dun Chong'da hem de kardeşlerin ve akrabaların babasının ve oğlunun doğruluğu arasında bir bağlantı yoktur
, oğul tarafından sevilirler ve derinden şefkatlidirler. Yaşlılık ile anıtlar yapmak, dünyayı tam olarak kullanmak ve dünyanın yeni görünmesini sağlamaktır.
Söz dedi:
Sasai toprakları, Ding Ling toprakları. Xiongwu Yuqi, Kral Yuerxian.
Er Junke uzun ve He Shufang'ı içeriyor.
Erdao Keshun, Tang'ımı öpmeye çalış.
Bu, eğer bir kişi iseniz, çevrimiçi sigortanın uzatıldığı anlamına gelir.
Gaobeishan duruyor ve sınır yok.
Büyük Tang Kaiyuan'ın yaşı Ren Shen'di ve Temmuz ayında çirkindi, ancak Ding yedinci günde inşa edilmedi.